Botox®   โบท๊อกซ์ หรือ botox คือ สาร Botulinum toxin type A
หรือ เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “ BTA ”เป็นสารชีวภาพสกัดจากเชื้อ Clostridium Botulinum ซึ่งนำมาผ่านกระบวนการทำให้ บริสุทธิ์ ออกฤทธิ์คลาย กล้ามเนื้อ ต่อมา มีการพยายามสกัดสารนี้ออกมา และมีการนำมาใช้ในการแพทย์ครั้งแรกเมื่อปี ค.ศ. 1980 โดยจักษุแพทย์ และเริ่มนำมาใช้โดยอายุรแพทย์ระบบประสาท ในการรักษา ภาวะตาเข ภาวะหนังตากระตุก แก้มหรือคอกระตุก
หลังจากการใช้ในการแพทย์ระยะหนึ่ง พบว่า คนไข้เกิดชอบใจเนื่องจากรอยย่นที่หัวคิ้วหายไป จึงนำมาใช้ในการรักษารอยย่นชนิดที่เกิดจากกล้ามเนื้อ ใบหน้าทำงานมากไป และแพร่หลายจนบัดนั้น
การออกฤทธิ์ โดยการไปบล็อก ตัวส่งสารสื่อประสาท acetylcholine ของกล้ามเนื้อ ทำให้สารสื่อประสาท ทำให้เกิดภาวะกล้ามเนื้อคลายตัว โดยจะออกฤทธิ์ ประมาณ 3-6 เดือน
ในไทย มีการนำเข้ามาสองบริษัท ซึ่งเป็นท๊อกซินชนิด serotype A ทั้งคู่BTA มีความปลอดภัยในการใช้เป็นอย่างมาก และสามารถรักษาโรคต่างๆ ได้มากมาย ในด้าน ความงาม นำมาใช้ในการลบ รอยย่น ต่างๆ บนใบหน้า ให้ดู อ่อนวัย ขึ้น เช่น
- ลบ รอยย่น บริเวณ หน้าผาก (forehead line)
- ลบ รอยย่น ระหว่าง คิ้ว (glabella)
- ลบ รอยตีนกา และ รอยย่น รอบ ดวงตา (crow’s feet)
- ลบ รอยย่น รอบปาก (perioral fold) และ ร่องแก้ม
- ลบ รอยย่น บริเวณ ลำคอ (platysma)
- เปลี่ยนรูปทรงของใบหน้า ที่เกิดจากการคลายตัวของกล้ามเนื้อ เช่น ผู้ที่กรามใหญ่ กล้ามเนื้อกรามทำงานมาก ฉีดแล้วเรียวเล็กลงได้
- รักษาภาวะเหงื่ออกมากผิดปกติ hyperhydrosis โดยไม่ทราบสาเหตุ เช่นที่ฝ่ามือ เท้า รักแร้ หน้า
ข้อดีของ Botulinum toxin-A
- ใช้รักษา รอยย่น ต่างๆ ที่เกิดจากการแสดง สีหน้า ได้ผลดี โดยไม่ต้อง ผ่าตัด ทำ ศัลยกรรม 
- ใช้เวลาในการรักษาไม่เกิน 1 ชั่วโมงและ ไม่ต้องใช้เวลาในการพักฟื้น สามารถทำกิจกรรมได้ตามปกติ
- ลดการ ผ่าตัด ซึ่งทำให้เกิดผลข้างเคียงตามมาเช่น เช่น บวม, ปวดแผล, มีแผลเป็น หรือ ข้อแทรกซ้อนอื่นๆ ที่รุนแรง
- ใช้ยาปริมาณเพียงเล็กน้อยในการฉีด และใช้เข็มที่มีขนาดเล็กที่สุดในการฉีด ซึ่งจะรู้สึกเหมือนมดกัดเท่านั้น และเป็นแผลเพียงเล็กน้อยสองสามวันก้อหายไป
- เห็นผลเร็ว เพียงไม่กี่วันคุณจะรู้สึกได้ว่า ริ้วรอย
- ผลดีเท่าๆ กันใน ผู้หญิง และ ผู้ชาย
หายไป
- สามารถนำไปใช้ร่วมกับ filler ,collagen ได้
อย่างไรก้อดีการฉีดโบท็อกควรมีข้อพึงระวังในคนไข้บางราย เช่น
- มีปัญหาแพ้ โบท๊อกซ์ หรือ โปรตีนอัลบูมิน
- ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร
- มีความผิดปกติของระบบกล้ามเนื้ออยู่แล้ว เช่น มัยแอสทีเนีย myasthenia gravis หรือโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงอื่น
- เลือดออกง่ายผิดปกติ
- ยาบางตัวมีผลต่อ โบท๊อกซ์ เช่น ยากลุ่มยาแอนติไบโอติกส์ ควินิน
การดูแลหลังฉีด
ภายหลังฉีด ควรอยู่ในท่านั่ง หรือ ยืนประมาณ 4 ชม. เพื่อกันการไหลของยาไปที่อื่น ใช้กล้ามเนื้อ คือขมวดคิ้ว บ่อยๆให้ยาจับกับตัวรับดีๆ อาจมีจ้ำเลือดเล็กๆไม่ต้องทำอะไร ไม่ควร อบซาวน่าสัก สาม-สี่ วัน ใช้เครื่องสำอางได้ตามปกติ อาจมีอาการตึงหนักหน้าใน 3-4 วันเป็นปกติ ไม่ต้องกังวล หายไปใน 1-2 สัปดาห์ ยาจะเริ่มออกฤทธิ์ภายใน 5 วัน เต็มที่ใน 2-4 สัปดาห์ อยู่ได้นาน 3-6 เดือน ยิ่งฉีดหลายครั้ง ยิ่งอยู่ได้นานขึ้น
ปัญหาแทรกซ้อน
- หนังตาบนตก เกิดจากการฉีดไม่ถูกวิธี มักเป็นนาน 1-3 เดือน
- คิ้วตก เกิดจากการกระจายยาไปไกลกว่าปกติ หรือฉีดผิดวิธี
- จ้ำเลือด
- ตาแห้ง เกิดในบางราย
- แพ้ ผื่นคัน เกิดในบางราย
| 
